Ga terug

Pesto of pistou

Gang: Bijgerecht
Keuken: Europees, Frans, Italiaans
Trefwoord: basilicum, glutenvrij, pesto, pijnboompitten, pistou, tyraminevrij, vegetarisch

Equipment

  • 1 vijzel

Materials

  • 25 gram verse basilicum
  • 20 gram pecorino (geraspt)
  • 30 gram parmigiano reggiano (geraspt)
  • 10 gram geroosterde pijnboompitten
  • 4-6 eetlepels olijfolie
  • 1 teen knoflook
  • grof zeezout

Instructies

  • Rooster de pijnboompitten licht in een droge pan. Niet te hoog vuur, regelmatig even omschudden en goed opletten, eerst denk je dat er niks gebeurd en dan ineens gaat het hard. Zodra ze kleur krijgen zijn ze goed. Pan van het vuur halen en even blijven omschudden, ze bakken namelijk gewoon nog even door, door de warmte van de pan. op een bord ouzo even goed laten afkoelen voor je ze verder gebruikt.
  • In een vijzel de knoflook met een snufje (grof) zeezout fijnstampen/wrijven. Het zout helpt daarbij.
  • De basilicum afspoelen, de blaadjes van de stelen halen en eventueel heel grof snijden. Snijden is niet nodig, maar maakt de volgende stam wat makkelijker.
  • Basilicum in de vijzel met de knoflook tot moes stampen/wrijven.
  • De goed afgekoelde pijnboompitten toevoegen en ook fijnstampen.
  • Pecorino toevoegen met een scheut olijfolie en goed door het mengsel stampen. Als je even doorgaat, zie je dat de olie echt mengt met de andere ingrediënten en 'sausig' begint te worden, dat is het mooiste.
  • Parmezaanse kaas toevoegen met weer een scheutje olie, net als de Pecorino.
  • Kijk naar je pesto, hij hoort van een lepeltje af te druipen. Als de olie van je lepeltje druipt en de andere ingrediënten niet, dan moet je nog even langer stampen. Als hij aan je lepeltje blijft plakken, moet er wat olie bij, dan is hij te droog. Maar let op, pesto hoort niet echt vloeibaar te zijn, dan zit er teveel olie in. Gewoon even kijken wat je lekker lijkt.
  • Proef je pesto en laat je verrassen door de enorme hoeveelheid smaak die het heeft.

Notities

Pistou: de versie van pesto die van oudsher aan de Franse kant van de Alpen wordt gemaakt, in de Provence. Het grote verschil: in pistou zitten geen pijnboompitten. En vroeger ook geen harde kaas, in moderne versies wel. Als je niet tegen tyramine kunt (zoals ik) is dat een uitkomst. Pistou bestaat dus uit basilicum, knoflook en olijfolie, beetje grof zeezout.
Als je de pistou-variant vergelijkt met de pesto-variant, dan merk je wat de kaas en de pitten doen: waar pesto vol, romig en zelfs zacht kan zijn, is pistou scherp en pittig.
En wie pistou of pesto wel eens zelf vers gemaakt heeft, wil het nooit meer in de supermarkt kopen. De smaak is een wereld van verschil. Vind ik leuk om te doen: als de pesto bijna klaar is, een liefhebber die het alleen uit de kleine potjes kent even laten proeven, of het goed op smaak is. De reactie is altijd hetzelfde: "Zo!" En dan met grote ogen: "Wat lekker, wat veel smaak!" En terecht. Want verse pesto is zó lekker!
De stappen hierboven zijn voor pesto. Voor pistou is het 't zelfde, maar dan zonder de pijnboompitten en de kaas. Gewoon weglaten. Je hebt natuurlijk wel grotere hoeveelheden nodig om een mooie portie te maken, maar de verhoudingen zijn hetzelfde. Eerst een paar tenen knoflook met wat zeezout en dan met de basilicumblaadjes tot moes vijzelen, scheutje voor scheutje olijfolie meevielen tot het zo 'sausig' is als je wil, klaar.
Het is belangrijk om een vijzel te gebruiken. De naam zegt het al, pesto is Italiaans voor gestampt. Er zijn verschillende redenen waarom een keukenmachine echt niet zo goed werkt. Ten eerste de temperatuur: het snel ronddraaiende mesje verwarmd door de wrijving de pesto. En daar zijn zowel de basilicum als de olijfolie gevoelig voor. Basilicum verliest al snel smaak, goede olijfolie wordt bitter. En ten tweede: de knoflook werkt als emulgator. Het maakt dat de basilicum en vetten uit de olie en kaas goed mengen. In een keukenmachine lukt dat een stuk minder. En ten derde: sommige mensen zeggen dat als je stampt, de smaken beter uit de cellen van de basilicum en knoflook komen. Zelf denk ik dat een keukenmachine dat ook kan, maar misschien alleen als je het echt lang door maalt. Maar bij elkaar is het effect duidelijk: pesto en pistou zijn uit een vijzel écht lekkerder dan uit een keukenmachine.
Eet hem het liefste dezelfde dag op, de smaak is morgen al minder. Als je 'm wil bewaren, al is het maar een halve dag, dek 'm af met een klein beetje olijfolie, dan kan er geen lucht bij. Door zuurstof in de lucht verlies je smaak. Je pesto is 2-3 dagen houdbaar in de koelkast.
Dit gerecht bevat geen gluten en is koolhydraatarm. Let op: pesto bevat bergen tyramine, vooral vanwege de kaas, maar ook de pijnboompitten. Als je daar gevoelig voor bent, is het niet geschikt, ook niet in kleine hoeveelheden. Pistou is dan een uitkomst.